Son yüzyılda teknolojinin gelişmesi ile mikroorganizmalarla ilgili olarak geniş bir bilgi hazinesine ulaştık. Tanıdıkça mikropların özellikle hastalıkları ve tadavisine yöneldik. Tifo, veba, kolera, çiçek ve tifus gibi ölümcül hastalıkları yenmeyi başardık ve sonunda tüm dünyadan mikropları uzaklaştırmak gerektiğine karar verdik. Yoğun bir antibiyotik ve dezenfektan kullanımına başlandı bütün dünyada. Tarım ilaçları ile toprak florası ve antibiyotiklerle de kendi floralarımızı bozduk ve yıllar geçtikçe floraları bozulan kişilerde tehlikeli bakterilerin infeksiyonlarının arttığını gözlemledik.
Yapılan çalışmalarda flora mikroplarının hastalık yapma kapasitelerinin düşük olduğu, vücudumuzu patojenlere karşı korudukları hatta patojenlerle basit bir iletişim şekli ile (quorum sensing) mukozalardaki reseptörlerden uzaklaştırdıkları da saptandı. Ayrıca flora bakterilerinin düşük patojeniteleri ile vücuda zarar vermeden bağışıkık sistemini sürekli uyararak aktive ettikleri ve enfeksiyon yanında kanserlere karşı korunmada da floranın önemli olabileceği kanısı oluştu yapılan çalışmaların sonucunda.
Özellikle hastanelerde yoğun antibiyotik kullanımı ile ilişkili olan Clostridium difficile ishali bizim keşfettiğimiz ve literatüre hediye ettiğimiz bir hastalık oldu. Son yıllarda bir şey dikkat çekmeye başladı; batıda antibiyotik ishallerinin doğu ülkelerine göre daha ağır seyrettiği ve bunun da batılı ülkelerle gıda rejimi farklılığımız ve probiyotik özelliği olan gıda tüketiminin bizim gibi doğu ülkelerinde fazla olması ile ilişkili olabileceği düşünülmeye başlandı.
Probiyotik bakteri kullanımı ile ilgili olarak yapılan çalışmalarda ishal etkeni olan salmonellalara karşı probiyotik kullanmanın faydalı olduğu ve ishali önlediği saptandı. Afrika’da malnütrisyonu olan ve kronik ishali olan çocuklarda probiyotiklerin ishali kestiği ve çocukların kilo almalarını sağladığı belirlendi. Mide ülserlerinde kullanımının Helicobacter pylori enfeksiyonunu tamamen eradike edemediği ancak tedavi süresinin kısalmasına katkıda bulunduğu yine bazı çalışma bulguları. Bu ay içerisinde yayınlanan bir makalede Helicobacter pylori taşıyan insanlarda astımın daha az olduğunun saptanması ve astımın önlenmesinde ilerde Helicobacter pyloriden yararlanılabileceği umudu gerçekten çarpıcı. Afrika’da yapılan çalışmalarda bazı faydalı bakterilere HIV virusunun hücrelere girmesini sağlayan protein olan gp41 üretme özelliği kazandırılarak HIV virusunun vücuda girişinin engellenebileceği gösterilmiştir. Probiyotik olan mikroplara patojen bakteri genleri verilerek; mukozamızda sürekli bir bağışık yanıt oluşturulabilmiş ve probiyotik vektör kullanımı ile yapılan bu tür canlı aşıların ilerde ümit vaat ettiğini de göstermiştir. Cerrahların yaptığı çalışmalarda bronkoskopi ve laparaskopi gibi invaziv işlemlerde probiyotik verilen hayvanlarda bakteriyel translokasyonun daha az olduğu da çarpıcı bulgulardan. Onkolologlar da özel bazı probiyotik bakterilerin kanserlerin tedavisinde hem aşı olarak hemde bağışık yanıtı uyararak etkili olabileceği ile ilgili olarak birçok çalışma yapmaktadırlar.
Özetle probiyotiklerin faydaları nelerdir.
-
Öncelikle floramızı desteklerler
-
Patojen olan mikropları barsaktan uzak tutarlar
-
İmmun sistemimizi mikroplara ve kanserlere karşı aktive ederler.
-
Aşı vektörü olarak da kullanılabilirler
Sonuç olarak yanlış yaptığımızı sonunda fark ettik ve artık biliyoruz. Gereksiz antibiyotiklerle florayı öldürmemeliyiz. Faydalı mikrop içeren gıdalarla sürekli bakteri sayımızı belli bir oranda tutmalıyız. Probiyotik olarak hepimizin kullanabileceği gıdalar varmıdır sorusunun cevabı Türklerin dünyaya kazandırdığı yoğurttur. En meşhur probiyotik bakterilerden birisi olan Lactobacillus lactis adı verilen türü yoğun miktarlarda içerir. Ünlü bir gıda mikrobiyoloğunun dediği gibi bu yüzyılda gıda sanayinde en büyük yanlışlarımızdan birisi buzdolabının keşfidir. Artık besinlerimizin üzerinde onlarla barsaklara gidecek ve florayı destekleyecek mikrop kalmadı.
Hesaplamalarıma göre hergün 100 gr yoğurt iyi gelir! Yerseniz
Doç. Dr. İdris Şahin
Yorumlar (0)
Yazdir
Arkadasina Oner
Ust
